Met een volle zaal, scherpe gesprekken en een flinke dosis ambitie keek Flevoland tijdens de vijfde editie van de Staat van Flevoland nadrukkelijk vooruit. In De Koningshof op Urk kwamen ondernemers, onderwijs en overheid samen om de balans op te maken. Waar staan we? En belangrijker: waar gaan we naartoe?

In een jaar waarin Flevoland 40 jaar bestaat als provincie, was er ook volop aandacht voor de geschiedenis. Want juist die geschiedenis blijkt bepalend voor wie Flevoland vandaag is.

Een provincie die zichzelf blijft maken
‘Dit is eigenlijk de gelegenheid van misschien wel de mooiste provincie van Nederland,’ trapte dagvoorzitter Joost Hoebink af.
De kracht van Flevoland zit nog altijd in dezelfde basis als bij de start: lef, samenwerking en maakbaarheid. ‘Wij hebben deze provincie gemaakt,’ stelde commissaris van de Koning Arjen Gerritsen. ‘En we weten steeds beter wat we wél en níet willen.’

De geschiedenis als kompas
Juist in dit jubileumjaar werd duidelijk hoe bepalend het verleden nog altijd is. Historicus en schrijver Eva Vriend nam de zaal mee terug naar het ontstaan van Flevoland.

‘Flevoland is de provincie van de maakbaarheid,’ vertelde zij. Maar die maakbaarheid ging verder dan alleen het landschap. Ook de eerste bewoners werden bewust gekozen. ‘Je moest zelfvertrouwen hebben, ondernemingslust, uithoudingsvermogen en maatschappelijk betrokken zijn om te mogen wonen in de nieuwe provincie,’ aldus Vriend.

Uit die geschiedenis destilleerde zij drie lessen die nog steeds voelbaar zijn: ‘Veerkracht, pioniersgeest en samenwerking zijn eigenschappen die vandaag de dag nog altijd het fundament van de provincie vormen.’

‘De eerste bewoners werkten als vanzelfsprekend samen en leverden een bijdrage die hun eigen belang ontstijgt,’ zei Vriend. En dat is een belangrijke houding die volgens haar nog steeds nodig is.

Aan tafel
Daarna was het tijd voor de bekende tafelgesprekken om in te zoomen op de resultaten van de Flevoland Monitor. Ook dit jaar verwelkomde Joost Hoebink weer verschillende gasten aan zijn tafel: Femke Rientsma (voorzitter Economic Board Flevoland), Arjen Gerritsen (commissaris van de Koning), Toon van Dijk (gedeputeerde provincie Flevoland), Erik Kijlstra (directeur Reimert Groep), Henri Groot (hoogleraar VU), Aad Bruggeman (directeur Roger Renewable Energy), Maarten Rood (directeur GSF glasgroep), Sjoerd Keijser (programmamanager Innovatiecluster NOP) en Chris van Voorden (directeur Horizon Flevoland).

Groei met een keerzijde
De nieuwste Flevoland Monitor laat zien dat de basis goed is. De economie groeit, de arbeidsdeelname is hoog en de provincie blijft nieuwe inwoners aantrekken. Afgelopen jaar zijn er 6.500 nieuwe inwoners bijgekomen, daarmee stond de teller begin dit jaar op 463.000 inwoners.

‘Als je naar de cijfers kijkt, staat Flevoland er in de basis goed voor,’ vertelde onderzoeker Friso de Vor. Maar die groei kent ook een keerzijde. ‘De arbeidsproductiviteit en investeringen in innovatie blijven achter. Daar moeten we echt stappen zetten.’ Het maakt duidelijk dat groei alleen niet genoeg is. De kwaliteit van die groei wordt steeds belangrijker.

Ruimte wordt schaars, keuzes noodzakelijk
Waar Flevoland ooit werd gezien als ‘lege ruimte’, is dat beeld achterhaald. ‘Het idee dat hier alles onbeperkt kan, klopt niet meer,’ geeft Femke Rientsma aan. Zij krijgt bijval aan tafel van Arjan Gerritsen: ‘We zijn een stuk zelfbewuster geworden. We weten wat we willen en ook wat we níet willen. ‘Juist in een provincie die is ontstaan vanuit een plan, vraagt de volgende fase om bewuste keuzes,’ aldus Gerritsen.

Innovatie als motor
‘Kijken we in de Flevoland Monitor naar het aandeel van investeringen in R&D, dan is dat lager dan het landelijk gemiddelde,’ licht De Vor toe. Ook is het niveau van de arbeidsproductiviteit in Flevoland nog altijd lager dan gemiddeld. ‘Toch zien we een kleiner wordend verschil, voegt De Vor toe.  ‘We moeten die arbeidsproductiviteit verhogen. Dat kan alleen met innovatie en technologie, benadrukt Toon van Dijk. Keuzes maken dus. Die keuzes worden zichtbaar in de praktijk. Tijdens het event kwamen inspirerende voorbeelden voorbij van bedrijven die inzetten op duurzaamheid, technologie en nieuwe verdienmodellen.

Zoals Hermanos Energy, pioniers in het leveren van duurzame en efficiënte energieoplossingen door middel van energieopslag op basis van waterstof.

Ook GSF glasgroep merkt het effect van innovatief ondernemen: ‘Toen we de stap maakten van lineair naar circulair werken, merkten we dat we populairder werden op de arbeidsmarkt,’ vertelde ondernemer Maarten Rood van GSF glasgroep.

Talent: de sleutel én de uitdaging
Tegelijkertijd blijft talent een terugkerend thema. Flevoland is jong, maar ziet ook dat veel jongeren vertrekken. ‘De groep die het werk moet doen, neemt af. Dat is een uitdaging,’ aldus De Vor. En dat vraagt om meer dan alleen banen.

De tafelgasten en het publiek zijn het erover eens dat de komst van bijvoorbeeld een universiteit in Flevoland op de lange termijn een vliegwiel kan zijn. ‘Voor het aantrekken van R&D studenten, maar ook innovatieve ondernemers, waarmee arbeidsplaatsen ook toenemen. Die zorgen er uiteindelijk voor dat afgestudeerde studenten daadwerkelijk in Flevoland aan de slag kunnen,’ aldus Aad Bruggeman.

Samen sterker
Wat tijdens deze middag misschien nog wel het meest opviel: de bereidheid om samen te werken. Precies zoals in de beginjaren van de provincie. ‘Werk samen, vind elkaar en ga het gesprek aan,’ gaf Rientsma mee. Een oproep die naadloos aansluit op de les van Eva Vriend. ‘Die vanzelfsprekende samenwerking uit het begin van Flevoland is nog steeds nodig,’ benadrukte zij.

Inspirerende werksessies
Na de meest actuele cijfers over Flevoland, een wedstrijdje was ophangen op z’n Urkers en een verfrissend drankje in de zon, lieten de deelnemers zich inspireren tijdens werksessies. Arjan de Bruin (Horizon Flevoland) en Sjoerd Keijser (Innovatiecluster Noordoostpolder) introduceerden deelnemers in de ontwikkelingen en kansen binnen de hightech-sector.

De High Tech Campus in Almere, het innovatiecluster Noordoostpolder, luchtvaarttechnologie in Marknesse en Lelystad Airport laten zien dat Flevoland veel in huis heeft om een techregio te worden. Deelnemers dachten mee over de ontwikkeling van Flevoland als hightechpolder. Aan het eind van de workshop bewees Chat GPT heel goed in staat te zijn om als onafhankelijke ‘jury’ de resultaten van de deelnemers objectief te beoordelen en een winnaar te kiezen.

Birch consultants inspireerde deelnemers met de kracht van triple helix samenwerkingen. Daarna verkenden deelnemers met elkaar welke thema’s in het Flevolandse netwerk leven en waar we de energie van ondernemers, overheid en onderwijs kunnen bundelen.

Na een inspirerende doorkijk van 40 jaar Flevoland in het plenaire programma, ging Eva Vriend, historicus en schrijver, in haar workshop dieper in op de geschiedenis van Flevoland. Ze ontrafelde de verregaande bevolkingspolitiek van de Nederlandse overheid – en haar langdurige gevolgen. Hoe heeft deze bijzondere kolonisatiepolitiek Flevoland gevormd? Wat betekende dat voor de ondernemers, bewoners en beleidsmakers van vandaag de dag? Ze vertelde over de inspiratie die de bijzondere geschiedenis biedt aan de Flevolanders en aan de rest van Nederland.

Henrique van Huisstede van het Team Cyber Crime van de Politie Midden Nederland liet aan de hand van een echt opsporingsonderzoek zien hoe de politie te werk gaat bij cyber-crime. Een echte eye-opener: deelnemers ontdekten hoe dichtbij en toegankelijk cybercrime vandaag de dag is en hoe eenvoudig het voor criminelen is om toe te slaan.

Blik vooruit
De ambitie is helder en uitgesproken. ‘Wij worden het centrum van innovatie, wonen en bereikbaarheid, stelde Arjen Gerritsen. ‘Wij worden de belangrijkste provincie van Nederland.’

Een stevige uitspraak. Maar wie kijkt naar de geschiedenis van Flevoland, ziet dat grote ambities hier vaker werkelijkheid worden. Of zoals Eva Vriend het samenvatte:
‘In Flevoland komen grote maatschappelijke vraagstukken samen. Daar liggen juist de lessen en de kansen voor de toekomst.’